ว 11/2569 คืออะไร? สรุปเกณฑ์พัฒนาครูฉบับใหม่ ใครต้องทำอะไร ผู้บังคับบัญชาต้องทำอะไร และต่างจาก ว 10/2551 อย่างไร

ว 11/2569 เป็นอีกหนึ่งหลักเกณฑ์สำคัญที่ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาควรทำความเข้าใจ หลังสำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา หรือ ก.ค.ศ. เผยแพร่หลักเกณฑ์และวิธีการพัฒนาข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาผู้อยู่ใต้บังคับบัญชา พ.ศ. 2569 เมื่อวันที่ 2 กันยายน 2569

หลักเกณฑ์ฉบับใหม่นี้เกี่ยวข้องโดยตรงกับการพัฒนาบุคลากรในหน่วยงาน และในฐานข้อมูลหนังสือเวียนของสำนักงาน ก.ค.ศ. ระบุว่า ว 11/2569 มีสถานะการใช้งาน "ปกติ" และอ้างถึง ว 10/2551 (ยกเลิก)

สำหรับครูที่กำลังสงสัยว่า "ว 11/2569 คืออะไร?" "ครูต้องทำอะไร?" "ผู้อำนวยการโรงเรียนต้องทำอะไร?" "ต้องทำ ID Plan หรือไม่?" และ "เกณฑ์ใหม่ต่างจาก ว 10/2551 อย่างไร?" บทความนี้สรุปให้แบบอ่านง่าย นำไปใช้ทำความเข้าใจเบื้องต้นได้ทันที

ว 11/2569 คืออะไร?

ว 11/2569 มีชื่ออย่างเป็นทางการว่า

สำนักงาน ก.ค.ศ. เผยแพร่หลักเกณฑ์ดังกล่าวเมื่อวันที่ 2 กันยายน 2569 โดยมีเอกสารฉบับเต็มให้ดาวน์โหลดผ่านเว็บไซต์สำนักงาน ก.ค.ศ.

ถ้าอธิบายแบบภาษาครู ว 11/2569 ก็คือ กรอบสำหรับจัดระบบการพัฒนาข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาที่อยู่ใต้บังคับบัญชา หัวใจไม่ได้อยู่ที่คำถามว่า "อบรมไปกี่ครั้ง?" แต่ควรมองไปถึงว่า "บุคลากรต้องพัฒนาอะไร พัฒนาอย่างไร ใครสนับสนุน ติดตามผลอย่างไร และนำสิ่งที่พัฒนาไปใช้กับงานได้อย่างไร?"

ว 11/2569 เกี่ยวข้องกับใครบ้าง?

หลักเกณฑ์นี้เกี่ยวข้องกับ ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาผู้อยู่ใต้บังคับบัญชา รวมถึงผู้บังคับบัญชาที่มีหน้าที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมและพัฒนาบุคลากร

ดังนั้น เรื่องนี้ไม่ใช่ภาระของ "ครู" เพียงฝ่ายเดียว แต่เป็นกระบวนการที่ต้องอาศัยทั้ง ผู้บังคับบัญชา + ผู้ใต้บังคับบัญชา + หน่วยงาน ทำงานร่วมกัน เป้าหมายสำคัญคือทำให้การพัฒนาบุคลากรมีทิศทางและสามารถเชื่อมโยงกับการปฏิบัติงานจริงได้มากขึ้น

ครูและบุคลากรต้องทำอะไรตาม ว 11/2569?

เมื่อพูดถึง "การพัฒนาบุคลากร" สิ่งแรกที่ควรทำไม่ใช่การรีบค้นหาว่า "มีอบรมที่ไหนบ้าง?" แต่ควรเริ่มจากคำถามว่า "ตอนนี้เราควรพัฒนาอะไร?" ตัวอย่างเช่น ครูอาจพิจารณาว่า:

• ต้องพัฒนาทักษะด้านเทคโนโลยีดิจิทัลหรือไม่
• ต้องพัฒนาการออกแบบการเรียนรู้หรือไม่
• ต้องพัฒนาการวัดและประเมินผลหรือไม่
• ต้องพัฒนาการจัดการชั้นเรียนหรือไม่
• ต้องพัฒนาทักษะด้านการใช้ข้อมูลหรือไม่
• มีภารกิจใดที่ยังขาดความรู้หรือทักษะที่จำเป็นหรือไม่

เมื่อรู้ว่าต้องพัฒนาอะไร จึงค่อยเลือกวิธีการพัฒนาที่เหมาะสม แนวคิดสำคัญจึงเป็น:

ID Plan เกี่ยวข้องอย่างไร?

หนึ่งในคำที่ครูควรจับตามองคือ ID Plan หรือแผนพัฒนารายบุคคล แนวคิดของ ID Plan คือการมองบุคลากรเป็นรายบุคคล เพราะครูแต่ละคนมีหน้าที่ ประสบการณ์ จุดแข็ง และความต้องการพัฒนาแตกต่างกัน ตัวอย่างเช่น

• ครูคนที่ 1 อาจต้องการพัฒนาการใช้ AI เพื่อการจัดการเรียนรู้
• ครูคนที่ 2 อาจต้องการพัฒนาการวัดและประเมินผล
• ครูคนที่ 3 อาจต้องการพัฒนาทักษะการจัดกิจกรรม Active Learning

ดังนั้น การพัฒนาที่ดีจึงไม่จำเป็นต้องให้ทุกคนเดินไปในเส้นทางเดียวกันทั้งหมด หัวใจสำคัญคือ

ผู้บังคับบัญชาต้องทำอะไร?

ประเด็นนี้ถือว่าสำคัญมากสำหรับผู้บริหารสถานศึกษาและผู้บังคับบัญชา เพราะ ว 11/2569 ไม่ควรถูกมองว่าเป็นเรื่องของการ "ส่งครูไปอบรม" เท่านั้น บทบาทของผู้บังคับบัญชาควรครอบคลุมตั้งแต่การมองเห็นความต้องการพัฒนา ไปจนถึงการสนับสนุนและติดตามผล สรุปเป็นภาพง่าย ๆ ได้ 6 ขั้นตอน:

1. วิเคราะห์

มองว่าบุคลากรในหน่วยงานมีความต้องการพัฒนาเรื่องใด

2. วางแผน

กำหนดแนวทางการพัฒนาให้เหมาะกับบุคลากรและบริบทของหน่วยงาน

3. ส่งเสริม

สร้างโอกาสให้บุคลากรได้รับการพัฒนา

4. สนับสนุน

สนับสนุนทรัพยากร เวลา หรือสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้

5. ติดตาม

ติดตามว่าหลังจากได้รับการพัฒนาแล้ว บุคลากรมีความก้าวหน้าอย่างไร

6. นำผลไปใช้

นำผลจากการพัฒนาไปใช้ประโยชน์ในการทำงานและการบริหารบุคลากร

ดังนั้น บทบาทของผู้บริหารจึงไม่ควรจบที่ "อนุมัติให้ไปอบรม" แต่ควรไปต่อถึง "อบรมแล้วนำกลับมาใช้กับงานอย่างไร?"

การพัฒนาไม่จำเป็นต้องมีแค่การอบรม

ในบริบทการทำงานยุคปัจจุบัน การเรียนรู้ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการเข้าอบรมในห้องประชุม การพัฒนาบุคลากรสามารถออกแบบให้เหมาะกับบริบทของหน่วยงานและบุคลากรได้ ตัวอย่างรูปแบบที่พบได้ในยุคปัจจุบัน ได้แก่

• การอบรมแบบ On-site
• การเรียนรู้แบบ Online
• การเรียนรู้แบบ Hybrid
• การเรียนรู้จากการปฏิบัติงานจริง
• การแลกเปลี่ยนเรียนรู้
• การเรียนรู้ร่วมกับเพื่อนร่วมงาน
• การใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ
• การเรียนรู้ด้วยตนเอง

จุดสำคัญจึงไม่ใช่เพียงว่า "เรียนที่ไหน?" แต่คือ "เรียนแล้วเกิดอะไรขึ้นกับการทำงาน?"

เนื้อหาการพัฒนาครอบคลุมเรื่องอะไรบ้าง?

การพัฒนาบุคลากรทางการศึกษาไม่ได้หมายถึงการพัฒนาความรู้ด้านการสอนเพียงอย่างเดียว แต่ควรมองให้ครอบคลุมทั้งความรู้ ทักษะ สมรรถนะ คุณธรรม จริยธรรม และความสามารถในการปฏิบัติงาน ประเด็นที่ควรให้ความสำคัญ ได้แก่

• นโยบายของหน่วยงานต้นสังกัด
• หน้าที่และความรับผิดชอบ
• มาตรฐานตำแหน่งและสมรรถนะ
• การเปลี่ยนแปลงด้านการศึกษา
• เทคโนโลยีดิจิทัล
• การจัดการเรียนรู้ / การวัดและประเมินผล
• วินัยและคุณธรรม / จริยธรรม / จรรยาบรรณวิชาชีพ
• จิตสาธารณะ และความต้องการเฉพาะของหน่วยงานและพื้นที่

ดังนั้นการพัฒนาครูในยุคใหม่จึงควรเป็นการพัฒนาที่มอง "คนทั้งคน" ไม่ใช่เฉพาะทักษะด้านใดด้านหนึ่ง

ว 11/2569 เริ่มใช้เมื่อไร?

สำนักงาน ก.ค.ศ. เผยแพร่ ว 11/2569 เมื่อวันที่ 2 กันยายน 2569 และฐานข้อมูลหนังสือเวียนของสำนักงาน ก.ค.ศ. ระบุสถานะการใช้งานของหนังสือเวียนฉบับนี้ว่า "ปกติ" พร้อมระบุว่า อ้างถึง ว 10/2551 (ยกเลิก)

ดังนั้น วันที่สำคัญที่ครูและผู้บริหารควรจำคือ 📅 2 กันยายน 2569

ทั้งนี้ หากมีกรณีงานหรือกระบวนการที่เริ่มดำเนินการไว้ตามหลักเกณฑ์เดิม ควรตรวจสอบรายละเอียดในเอกสารฉบับเต็มและแนวทางที่หน่วยงานต้นสังกัดแจ้งอีกครั้งก่อนดำเนินการ เพื่อให้ถูกต้องตามกรณี

ว 11/2569 ต่างจาก ว 10/2551 อย่างไร?

หลายคนอาจสงสัยว่า "แล้วทำไมต้องมี ว 11/2569 ในเมื่อมี ว 10/2551 อยู่แล้ว?" คำตอบง่าย ๆ คือ บริบทของการทำงานเปลี่ยนไปมาก

ว 10/2551 เป็นหลักเกณฑ์ที่ประกาศใช้เมื่อวันที่ 27 สิงหาคม 2551 และมีชื่อเรื่องเกี่ยวกับหลักเกณฑ์และวิธีการพัฒนาข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาผู้อยู่ใต้บังคับบัญชาเช่นเดียวกัน แต่หลังจากผ่านมาหลายปี ระบบการศึกษา เทคโนโลยี รูปแบบการทำงาน และความต้องการของบุคลากรเปลี่ยนไปอย่างมาก จึงมีการปรับหลักเกณฑ์ใหม่

สำนักงาน ก.ค.ศ. ระบุในฐานข้อมูลหนังสือเวียนว่า ว 11/2569 อ้างถึง ว 10/2551 (ยกเลิก)

ตารางเปรียบเทียบ ว 10/2551 กับ ว 11/2569

ข้อมูลทางการของสำนักงาน ก.ค.ศ. ยืนยันว่า ว 10/2551 ลงวันที่ 27 สิงหาคม 2551 ส่วน ว 11/2569 ลงวันที่ 2 กันยายน 2569 และหนังสือเวียนฉบับใหม่ระบุการยกเลิก ว 10/2551

ว 11/2569 เกี่ยวข้องกับ PA หรือไม่?

อย่างไรก็ตาม เรื่องการพัฒนาบุคลากรกับการปฏิบัติงานของครูมีความเชื่อมโยงกันในทางปฏิบัติ จึงควรแยกให้ออกว่า ว 11/2569 = หลักเกณฑ์การพัฒนาบุคลากร ไม่ใช่ ว 11/2569 = เกณฑ์ประเมิน PA ฉบับใหม่

ครูควรเตรียมตัวอย่างไรหลังมี ว 11/2569?

สำหรับครูและบุคลากรที่ต้องเตรียมตัว สิ่งที่ทำได้ง่ายที่สุดคือเริ่มจากการสำรวจตัวเอง

ขั้นที่ 1 — สำรวจจุดที่ต้องพัฒนา

ลองถามตัวเองว่า "ถ้าจะทำงานให้ดีขึ้นอีก 1 เรื่อง ฉันควรพัฒนาเรื่องอะไร?"

ขั้นที่ 2 — เชื่อมโยงกับงาน

ดูว่าทักษะที่ต้องพัฒนานั้นเกี่ยวข้องกับหน้าที่และความรับผิดชอบของเราหรือไม่

ขั้นที่ 3 — วางแผน

กำหนดเป้าหมายและวิธีการพัฒนา

ขั้นที่ 4 — ลงมือพัฒนา

เลือกวิธีที่เหมาะสม ไม่จำเป็นต้องเป็นการอบรมเพียงอย่างเดียว

ขั้นที่ 5 — นำไปใช้จริง

นี่คือขั้นตอนที่สำคัญที่สุด เพราะการเรียนรู้จะมีความหมายมากขึ้นเมื่อสามารถนำกลับมาใช้กับงานได้จริง

ขั้นที่ 6 — สะท้อนผล

หลังจากนำไปใช้แล้ว ลองถามว่า "อะไรดีขึ้น?" และ "ยังมีอะไรที่ต้องพัฒนาต่อ?"

ส่วนผู้บริหารสถานศึกษา ว 11/2569 อาจเป็นโอกาสในการจัดระบบการพัฒนาบุคลากรของโรงเรียนใหม่ แทนที่จะมองว่า "ปีนี้ต้องส่งครูไปอบรมกี่คน?" อาจเปลี่ยนคำถามเป็น "ปีนี้บุคลากรของเราต้องพัฒนาอะไร เพื่อให้โรงเรียนบรรลุเป้าหมาย?" จากนั้นจึงค่อยวางระบบ:

หากทำได้อย่างต่อเนื่อง โรงเรียนก็จะไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ที่ "จัดอบรมให้ครู" แต่สามารถพัฒนาไปสู่ "องค์กรแห่งการเรียนรู้" ที่คนในองค์กรเรียนรู้และพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง

คำถามที่ครูมักสงสัยเกี่ยวกับ ว 11/2569

สรุป ว 11/2569 แบบจำง่ายที่สุด

ถ้าครูไม่มีเวลาอ่านรายละเอียดทั้งหมด ขอให้จำ 5 คำนี้ไว้

รู้ว่า ใครต้องพัฒนาอะไร → วางแผนว่า จะพัฒนาอย่างไร → ลงมือ พัฒนา → ติดตามผล → นำสิ่งที่เรียนรู้ไป ใช้จริง

นี่คือภาพรวมที่ควรทำความเข้าใจเมื่อพูดถึง ว 11/2569 และสิ่งสำคัญอีกหนึ่งเรื่องคือ

สำหรับครู สิ่งที่ควรจับตาต่อจากนี้คือรายละเอียดในเอกสารฉบับเต็มและแนวทางการนำไปปฏิบัติของหน่วยงานต้นสังกัด เพื่อให้การจัดทำแผน การพัฒนา และการติดตามผลเป็นไปในทิศทางเดียวกัน

ท้ายที่สุดแล้ว การพัฒนาครูไม่ควรจบที่ "มีใบประกาศแล้ว" แต่ควรไปถึง "ทำงานได้ดีขึ้น" และถ้าครูทำงานได้ดีขึ้น ผู้เรียนก็มีโอกาสได้รับประโยชน์มากขึ้น นี่จึงเป็นเป้าหมายสำคัญที่ควรอยู่เบื้องหลังการพัฒนาบุคลากรในทุกยุค